In kantbrief 3 van 2025 werd ingegaan op de verschillende symbolen, die in boeken gebruikt worden voor de verschillende kantslagen. Helaas werd alleen gekeken naar buitenlandse boeken en systemen en werden de Nederlandse vergeten.
Ook Nederland kent een systeem van symbolen voor de kantslagen. Deze werd in rond 1979 ontwikkeld door een groep mensen, waaronder Henk Hardeman, Lia Baumeister, Jeanette van Doorn, Jeanne Rodenburg, Riet Delescen, Bep de Best, Annelie van Olffen, Paula van Astenrode en Joke Rombach. Deze groep was vanuit de LOKK bezig met het opzetten van een opleiding tot kantdocent, waarvan er toen net als nu te weinig waren. Een voordeel van dit systeem boven de internationale kleurencode, zoals die in België ontwikkeld is, is dat het in zwart-wit is. Toen was kleurendruk netals kleurkopiëren duur. Dit zal waarschijnlijk ook de reden zijn, waarom die verschillende systemen in Deense en Duitse boeken zijn ontwikkeld.
In de boeken van Henk Hardeman en in de publicaties van de NKO zijn deze symbolen te vinden.
Zoals bij de uitleg in zijn boek Torchonpatronen uit 1984 te zien is, werd de open methode gebruikt. Eerder in zijn boek Tulepatronen uit 1982 werd nog een uitleg met verschillende symbolen gegeven voor de open en de gesloten methode.

Bladzijde met symbolen uit het boek Torchonpatronen van Henk Hardeman.

Bladzijde met symbolen uit het boek Tulepatronen van Henk Hardeman
Lia Baumeister en Gon Homburg

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in de Kantbrief nr. 2 van 2026.